Kể từ khi được bầu lên nắm quyền vào tháng 7 năm 2024, mọi chuyện đã không diễn ra theo đúng kế hoạch của Công đảng. Các vụ bê bối đã dẫn đến những cuộc từ chức đình đám. Những cam kết trong cương lĩnh tranh cử của họ đã bị phá vỡ. Vì vậy, niềm tin dành cho đảng đang ở mức thấp.
Chỉ ba tháng sau khi đảng tiếp quản số 10 phố Downing, một cuộc thăm dò của YouGov đã hỏi người dân Anh: “Điều tốt đẹp nhất mà Công đảng đã làm trong 100 ngày đầu tiên cầm quyền là gì?”. Có tới 43% trả lời “không có gì” hoặc “chỉ toàn điều tiêu cực”.
Thêm vài trăm ngày nữa trôi qua và theo các báo cáo, đã có một âm mưu đảo chính nhằm phế truất Sir Keir Starmer khỏi ghế Thủ tướng. Những động thái chính trị đã giúp ông vượt qua sóng gió đó, nhưng chúng ta không thể loại trừ khả năng sẽ xuất hiện thêm những thách thức đối với vai trò lãnh đạo của ông, có lẽ là sau cuộc bầu cử địa phương vào tháng 5 tới.
Để nhìn nhận tất cả những điều này trong đúng bối cảnh, Công đảng đã kế nhiệm một chính phủ Bảo thủ khiến sự kiên nhẫn của cả đất nước hoàn toàn cạn kiệt. Vì thế, đây lẽ ra phải là giai đoạn trăng mật của đảng cầm quyền mới, bởi suy cho cùng, mọi chuyện chỉ có thể tốt đẹp hơn.
Thế nhưng, một cuộc thăm dò gần đây của Ipsos xác định Sir Keir Starmer là vị Thủ tướng không được lòng dân nhất từng được ghi nhận. Vì vậy, một cách tự nhiên, sự chú ý của chúng ta chuyển sang cuộc Tổng tuyển cử tiếp theo và cụ thể hơn là thời điểm cuộc bầu cử đó có thể được tổ chức.
Hay nói cách khác, tất cả đều thừa nhận rằng lần này chúng ta đã bỏ qua giai đoạn trăng mật và tiến thẳng đến giai đoạn cãi vã. Do đó, trên thị trường cá cược chính trị đang xuất hiện rất nhiều khoản cược mang tính suy đoán về thời điểm cuộc “ly hôn” có thể xảy ra.
Năm 2029 hoặc muộn hơn - 10/11
Yếu tố đầu tiên và quan trọng nhất khi xem xét thời điểm diễn ra cuộc Tổng tuyển cử tiếp theo là hạn chót để cuộc bầu cử được tổ chức. Nếu chính phủ Công đảng hoàn thành trọn vẹn nhiệm kỳ, họ sẽ nắm quyền đến tháng 7 năm 2029 — đúng năm năm kể từ ngày nhậm chức — và khi đó Thủ tướng sẽ buộc phải kêu gọi tổ chức bầu cử.
Sau đó, năm tuần nữa sẽ được cộng thêm, đủ thời gian để tất cả các bên liên quan tiến hành chiến dịch tranh cử. Điều này đưa chúng ta đến ngày 15 tháng 8 năm 2029.
Vào khoảng thời gian này, Starmer — hoặc bất kỳ ai đã thay thế ông làm Thủ tướng từ hàng ngũ lãnh đạo Công đảng — sẽ đề nghị Vua Charles III giải tán Quốc hội để hoạt động vận động tranh cử có thể bắt đầu.
Hoạt động của các cơ quan chính phủ sẽ bị hạn chế nhằm tránh tác động trực tiếp đến cử tri. Thay vào đó, các nghị sĩ sẽ bắt đầu gõ cửa từng nhà và hôn trẻ nhỏ.
Vậy Công đảng có hoàn thành trọn vẹn nhiệm kỳ cầm quyền, qua đó đặt vận mệnh của mình vào tay chúng ta ở thời điểm muộn nhất có thể hay không?
Nhìn lại dòng lịch sử, chúng ta thấy tám chính phủ thời hậu chiến đã làm như vậy. Con số này tương đương 40% tổng số cuộc bầu cử được tổ chức trong 80 năm qua.
Hơn nữa, để giải thích rõ hơn tại sao lựa chọn “năm 2029 hoặc muộn hơn” hiện được nhà cái xếp làm cửa sáng nhất, chúng ta có thể thấy gần như cả tám chính phủ đó đều không ở trong tình trạng đặc biệt thuận lợi. Quyền lực của họ rất bấp bênh nên đương nhiên, họ đã bám trụ lâu nhất có thể.
Những năm cuối nhiệm kỳ của John Major là minh chứng hoàn hảo cho điều này, khi Đảng Bảo thủ hiểu rõ chiều gió đang thổi về đâu. Điều tương tự cũng có thể được nói về chính phủ của Gordon Brown.
Năm 2028 - 7/4
Kể từ năm 1945, đã có bảy cuộc bầu cử được tổ chức bốn năm sau cuộc bầu cử trước đó. Điểm đáng chú ý ở mỗi trường hợp là khung thời gian này phản ánh sự ổn định và tự tin ở cấp lãnh đạo cao nhất.
Khi tự nguyện từ bỏ một năm cầm quyền tiềm năng, chính phủ đương nhiệm đang gửi một thông điệp rất rõ ràng đến công chúng Anh, về cơ bản là: “Nào, hãy giải quyết việc này thật sớm để chúng ta có thể tiếp tục công việc trước mắt”.
Nhiệm kỳ đầu tiên của Margaret Thatcher là một minh chứng cho điều này. Tony Blair cũng vậy.
Ngoài ra, thời điểm đó có thể được quyết định dựa trên chiến lược, khi đảng cầm quyền đạt kết quả thăm dò đặc biệt tích cực hoặc ngược lại, các đối thủ của họ đang chìm trong hỗn loạn.
Điều rất đáng lưu ý là một cuộc bầu cử được tổ chức dựa trên những tính toán chiến lược như vậy thực sự chỉ áp dụng khi khoảng cách giữa hai kỳ bầu cử là bốn năm.
Dù rủi ro nhỏ đến đâu và kết quả thăm dò vào thời điểm đó có chênh lệch lớn thế nào, tại sao một chính phủ lại chấp nhận nguy cơ bị loại khỏi quyền lực chỉ sau hai hoặc ba năm cầm quyền?
Năm 2027 hoặc sớm hơn
Những năm gần đây đã chứng kiến số cuộc bầu cử được kêu gọi tổ chức không lâu sau kỳ bầu cử trước tăng mạnh. Tất cả những trường hợp này đều liên quan đến Đảng Bảo thủ, khi họ phân rã thành một mớ hỗn độn thảm hại sau Brexit.
Dẫu vậy, một số người có thể cho rằng việc quyền lực thay đổi nhanh chóng giờ đây đã trở thành thông lệ và chúng ta đang sống trong một thời kỳ hỗn loạn chính trị.
Nếu tin vào điều này, những tỷ lệ cược sau đây sẽ khiến bạn quan tâm.
- Năm 2027 - 8/1
- Năm 2026 - 13/2
Nếu những tỷ lệ cược này hấp dẫn bạn, điều quan trọng là phải lưu ý nội dung sau.
Trường hợp duy nhất thời điểm tổ chức Tổng tuyển cử không do Thủ tướng lựa chọn là khi một kiến nghị bất tín nhiệm được đưa ra bỏ phiếu, thường do lãnh đạo phe đối lập đề xuất. Sau đó, tất cả các nghị sĩ đang phục vụ tại Hạ viện sẽ tham gia bỏ phiếu.
Lãnh đạo phe đối lập hiện nay là Kemi Badenoch của Đảng Bảo thủ. Trong bối cảnh phe Bảo thủ đang tìm cách tập hợp và tái thiết sau thất bại nặng nề vào năm ngoái, rất khó có khả năng họ muốn trực tiếp thách thức vị thế của Sir Keir Starmer cho đến khi đủ mạnh để cạnh tranh tại các điểm bỏ phiếu.
Các yếu tố then chốt khác
Hiện tại, tỷ lệ cược về năm diễn ra cuộc Tổng tuyển cử tiếp theo chịu ảnh hưởng lớn từ việc Công đảng ban đầu không thể chứng minh họ xứng đáng với chiến thắng mang về thế đa số 412 ghế vào năm 2024.
Tuy nhiên, một sự thay đổi lãnh đạo với — giả sử để tiện lập luận — Wes Streeting nắm quyền có thể làm thay đổi đáng kể cách nhìn nhận đó, đặc biệt nếu người kế nhiệm Starmer thuyết phục được công chúng rằng họ có thể chấm dứt cuộc đấu đá giữa các phe phái trong nội bộ Công đảng và đưa đảng đi theo một hướng dễ được chấp nhận hơn.
Ngoài ra, kết quả của cuộc bầu cử địa phương vào tháng 5 tới có thể tác động cực lớn đến thời điểm cuộc Tổng tuyển cử tiếp theo được kêu gọi tổ chức.
Liệu Công đảng có thể đứng vững trước sự trỗi dậy gần đây của Reform UK hay không? Nếu không, tỷ lệ cược cho một cuộc Tổng tuyển cử vào năm 2026 hoặc 2027 dự kiến sẽ được điều chỉnh giảm.