Nhiều cổ động viên vẫn giữ một sợi ảo tưởng, nói bóng đá nam Trung Quốc chỉ lên xuống phong độ, vẫn ở nhóm giữa và dưới của châu Á. Nhưng ba thất bại nhục nhã ở giải mời Trùng Khánh đã đập nát ảo tưởng ấy. Nhìn khách quan, đội tuyển Trung Quốc hôm nay đã rời nhóm giữa và dưới châu Á, trượt xuống khoảng tam lưu, sát đáy châu lục.
Ngày trước, Việt Nam, Thái Lan, Tajikistan, Palestine trong mắt chúng ta thuộc nhóm yếu châu Á, là đối thủ để lấy điểm và dựng niềm tin. Thời thế đổi, cục diện nay hoàn toàn đảo ngược. Palestine quanh năm chịu chiến sự, sân tập, tiền bạc, hậu cần đều thiếu trước hụt sau. Bóng đá Tajikistan khởi đầu muộn, giá trị cầu thủ nói chung không cao. Vậy mà hai đội có điều kiện tài nguyên kém xa chúng ta đã lần lượt đánh bại đội tuyển Trung Quốc ở Trùng Khánh với tỷ số 5-0 và 1-0. Những trận từng cầm chắc, nay thành trận đối thủ thắng trọn.
Các đội nhóm giữa và dưới châu Á có một nền chung: có cường độ tranh chấp, có sức thực hiện chiến thuật cơ bản, trên sân dám va chạm, chạy tích cực. Nhìn lại đội tuyển Trung Quốc ở giải mời lần này, sai sót dồn dập, phòng ngự mất tập trung, không nắm được cơ hội tấn công, thời khắc then chốt thì tinh thần vỡ. Vi Thế Hào nhận thẻ đỏ rời sân cũng cho thấy việc quản cảm xúc của đội có vấn đề. Chúng ta có bảo đảm tập trung đầy đủ, tiền đầu tư dư dả, điều kiện vật chất vượt xa Palestine và Tajikistan, nhưng kết quả trận đấu lại tạo tương phản chói mắt.
Thua liên tiếp những đội từng bị coi là “yếu mềm” không phải một trận bất ngờ đơn lẻ. Những thất bại trước Việt Nam mấy năm trước đã gióng chuông. Nay thua Palestine và Tajikistan là sự bùng nổ dồn lại của những vấn đề lâu dài: đứt gãy nhân tài, đào tạo trẻ mỏng, tác phong thi đấu kém.
Đương nhiên cũng phải nhìn thứ hạng cho tỉnh táo: giải mời mang tính giao hữu, không hoàn toàn ngang sức cứng của vòng loại World Cup chính thức. Nhưng thua liên tiếp đối thủ cùng tầng, thậm chí xếp dưới mình, không thể lấy một câu “phong độ không tốt” để khỏa lấp. Các đội nhóm giữa và dưới châu Á ít nhất có sức chiến đấu ổn định. Đội tuyển Trung Quốc bây giờ đã không còn ổn định để hạ những đối thủ ấy, rơi vào thế gặp yếu khó thắng, gặp mạnh thì vỡ.
Sự giận dữ và thất vọng của cổ động viên, về bản chất, không phải vì không chấp nhận được chuyện thua. Thể thao đỉnh cao có thua có thắng. Mọi người chấp nhận được thất bại do chênh lệch thực lực. Điều không chấp nhận được là đầu vào và đầu ra lệch nhau nghiêm trọng, trên sân thiếu ý chí chiến đấu, liên tục viết lại những kỷ lục tệ nhất lịch sử.
Xin lỗi và phát biểu thì dễ, dựng lại nền bóng đá thì khó. Đổi HLV trong ngắn hạn, vài đợt tập trung, không đổi được hiện trạng. Khí thế của bóng đá không nằm ở lời hứa trên họp báo, mà ở việc bóng đá học đường được phổ cập, cầu thủ trẻ được bồi dưỡng, môi trường giải đấu được mài trong thời gian dài. Nếu những vấn đề ở tầng đáy không được giải quyết, những thất bại tương tự sau này vẫn sẽ lặp lại.
